Dịch vụ điều tra và xử lý sóng hài

Ngày 21-06-2024 Lượt xem 1997

Dịch vụ điều tra và xử lý sóng hài của Vias Việt Nam cung cấp với mong muốn điều tra, truy vết tận gốc các nguồn sinh ra sóng hài, đưa ra các giải pháp ngăn chặn kịp thời, giảm thiểu tối đa sự tồn tại của sóng hài trong hệ thống điện của khách hàng. Từ đó nâng cao chất lượng điện năng, giảm thiểu nguy cơ sự cố, kéo dài tuổi thọ thiết bị, nâng cao hiệu suất sản xuất.

Trước hết, chúng ta cùng tìm hiểu sóng hài là gì? Tác hại của sóng hài và các kiến thức cơ bản khác:

1. Sóng hài là gì?

Sóng hài là một dạng nhiễu không mong muốn, ảnh hưởng trực tiếp tới chất lượng lưới điện và cần được chú ý tới khi tổng các dòng điện hài cao hơn mức độ giới hạn cho phép trong hệ thống.

 

Dòng điện hài là dòng điện có tần số là bội của tần số cơ bản. Ví dụ dòng 250Hz trên lưới 50Hz là sóng hài bậc 5 , dòng điện 250Hz là dòng năng lượng không sử dụng được với các thiết bị trên lưới. Vì vậy, nó sẽ bị chuyển hoá sang dạng nhiệt năng và gây tổn hao.

Trong những năm gần đây, các thiết bị được điều khiển bởi biến tần và động cơ servo đã trở nên phổ biến trên thế giới, từ thiết bị gia dụng đến thiết bị công nghiệp trong các nhà máy lớn.

Nếu dòng điện hài do các thiết bị này tạo ra chạy trực tiếp vào hệ thống dây dẫn của nhà máy (hoặc văn phòng và hộ gia đình), phụ tải của nhà máy sẽ tăng lên, thiết bị sẽ bị hỏng hóc, quá nhiệt, trục trặc và giảm tuổi thọ. Nghiêm trọng hơn, sẽ có thể xảy ra các sự cố hỏng hóc thiết bị, đặc biệt là các thiết bị có vi xử lý.

2. Tác hại của sóng hài

Sóng hài bậc cao sẽ gây thiệt hại to lớn về kinh tế nếu như chúng ta không có hướng giải quyết, cụ thể như sau:

  • Sóng hài làm cho cáp bị quá nhiệt, phá hỏng cách điện.
  • Giảm tuổi thọ động cơ, gây ra quá nhiệt động cơ, gây tiếng ồn lớn khi vận hành.
  • Quá tải CB, quá nhiệt và gây cháy nổ máy biến áp (trong khi lượng điện sử dụng vẫn nhỏ hơn định mức).
  • Máy cắt, Aptomat, cầu chì có thể bị tác động mà không rõ nguyên nhân.
  • Sóng hài gây tác hại nghiêm trọng đến tụ bù do phá hỏng chất điện môi, tụ bị phồng, giảm tuổi thọ tụ bù, thậm chí gây nổ tụ bù bất thường.
  • Gây nhiễu ảnh hưởng đến các thiết bị viễn thông, hệ thống tự động hóa như PLC, Role,...
  • Các thiết bị đo hoạt động không chính xác.
  • Lãng phí năng lượng…

 

3. Tiêu chuẩn quy định ngưỡng sóng hài:

 

Để giảm ảnh hưởng của sóng hài trong hệ thống điện, Thông tư 30/2019/TT-BCT ngày 18/11/2019 của Bộ Công Thương quy định:

Yêu cầu về sóng hài điện áp (trích Điều 4):

1. Tổng độ biến dạng sóng hài điện áp tại mọi điểm đấu nối trung và hạ áp không được vượt quá giới hạn như sau:

– Tổng biến dạng sóng hài: Trung áp ≤ 5% và Hạ áp ≤ 8%

– Biến dạng riêng lẻ: Trung áp ≤ 3,0% và Hạ áp ≤ 5,0%

2. Cho phép đỉnh nhọn điện áp bất thường trên lưới điện phân phối trong thời gian ngắn vượt quá tổng mức biến dạng sóng hài quy định như trên nhưng không được gây hư hỏng thiết bị của lưới điện phân phối.

Yêu cầu về sóng hài dòng điện (Điều 32):

1. Giá trị cực đại cho phép của tổng độ biến dạng sóng hài dòng điện phụ tải gây ra được quy định như sau:

a) Đối với đấu nối vào cấp điện áp trung áp và hạ áp có công suất nhỏ hơn 50 kW: Giá trị dòng điện của sóng hài bậc cao không vượt quá 20% dòng điện phụ tải;

b) Đối với đấu nối vào cấp điện áp cao áp hoặc các đấu nối có công suất từ 50 kW trở lên: Giá trị dòng điện của sóng hài bậc cao không vượt quá 12% dòng điện phụ tải.

2. Tổng độ biến dạng sóng hài dòng điện do Đơn vị phân phối điện đo tại điểm đấu nối của Khách hàng sử dụng lưới điện phân phối được đo đếm theo tiêu chuẩn IEC1000-4-7, kéo dài ít nhất 24 giờ với chu kỳ 10 phút 01 lần. Chậm nhất 06 tháng kể từ thời điểm phát hiện thiết bị của khách hàng không đạt được giá trị quy định tại Khoản 1 Điều này, khách hàng phải áp dụng các biện pháp khắc phục để đạt được giá trị tổng độ biến dạng sóng hài dòng điện trong giới hạn cho phép.

 

4. Thiết bị đo và phân tích sóng hài:

 

Để đo sóng hài cần phải có thiết bị chuyên dụng. Có một số thiết bị đo sóng hài ở mức độ đơn giản dạng như Ampe kìm cầm tay giá khoảng từ vài trăm USD, cũng có các thiết bị đo và phân tích sóng hài có đầy đủ tính năng cần thiết (như hình ảnh minh họa) nhưng khá đắt tiền khoảng từ vài nghìn USD. Do chi phí đầu tư thiết bị khá cao nên đa phần các nhà máy không trang bị sẵn cho nhân viên kỹ thuật điện. Bên cạnh đó để sử dụng được thiết bị đo và phân tích sóng hài cần phải có kiến thức chuyên sâu.